დანიამ გრენლანდიაში სამხედრო ყოფნის გაფართოების შესახებ განაცხადა. ეს განცხადება დაემთხვა დანიისა და გრენლანდიის საგარეო საქმეთა მინისტრების, ლარს ლოკე რასმუსენისა და ვივიან მოცფელდტის ვაშინგტონში ვიზიტს. მათ თეთრ სახლში აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტმა ჯ.დ. ვენსმა და სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ უმასპინძლეს.
აშშ-სსა და დანიის წარმომადგენლებს სორის შეხვედრა, სადაც დანიის ავტონომიურ რეგიონ გრენლანდიაზე შედგა საუბარი, სერიოზული დაძაბულობის ფონზე გაიმართა.
-
დონალდ ტრამპის განცხადებების საპასუხოდ, რომელიც აცხადებს რომ მზად არის კუნძულზე კონტროლი დაამყაროს ნებისმიერი საჭირო საშუალებით, მათ შორის ძალის გამოყენებით, კოპენჰაგენმა განაცხადა, რომ „მოკავშირეებთან მჭიდრო თანამშრომლობით, თავის ყოფნას გრენლანდიაში გააფართოებს. მიზეზად კი „არქტიკაში გეოპოლიტიკური დაძაბულობა სახელდება.“
„დღეიდან გრენლანდიასა და მის გარშემო სამხედრო კონტინგენტი გაფართოვდება. ეს მიიღწევა თვითმფრინავების, გემებისა და პერსონალის რაოდენობის გაზრდით, მათ შორის ნატოს წევრი ქვეყნებიდან. გრენლანდიის მთავრობა და დანიის თავდაცვის სამინისტრო გააგრძელებენ მჭიდრო თანამშრომლობას ამ საკითხთან დაკავშირებით, რათა უზრუნველყონ ადგილობრივი მოსახლეობის ჩართულობა,“ – ნათქვამია დანიის ოფიციალურ განცხადებაში.
გრენლანდიაში სამხედრო კონტინგენტს გაზრდიან ასევე გერმანია, საფრანგეთი, შვედეთი და ნორვეგია.
შვედეთის პრემიერ-მინისტრმა ულფ კრისტერსონმა განაცხადა, რომ შვედური ჯარები გრენლანდიაში დანიის მოთხოვნით ოთხშაბათს განლაგდება. თუმცა კონტინგენტის ზუსტი რაოდენობა ჯერ არ გამოცხადებულა.
„ისინი ერთად მოემზადებიან დანიური წვრთნების „ოპერაცია არქტიკული გამძლეობის“ ფარგლებში“, – განაცხადა შვედეთის ლიდერმა.
-
როგორ ჩაიარა თეთრი სახლის შეხვედრამ
დანიის საგარეო საქმეთა მინისტრ ლარს ლიოკეს განცხადებით, მიუხედავად იმისა, რომ აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტ ჯ.დ. ვენსთან და სახელმწიფო მდივან მარკო რუბიოსთან შეხვედრა აშშ-ის ადმინისტრაციის მიერ გრენლანდიასთან დაკავშირებით გაკეთებული განცხადებების შემდეგ გაიმართა, “მისი მიზანი იყო არქტიკული უსაფრთხოების გაუმჯობესებისთვის ერთობლივი გზის პოვნა“.
რასმუსენმა ასევე აღნიშნა, რომ 1950-იანი წლის შეთანხმების თანახმად, აშშ-ს უკვე აქვს ფართო სამხედრო წვდომა გრენლანდიაზე.
მისი თქმით, დანია კვლავ მზადაა ითანამშრომლოს ვაშინგტონთან უსაფრთხოების ყველა სფეროში, მაგრამ არ არსებობს დამაჯერებელი მიზეზები, რის გამოც შეერთებულ შტატებს შეუძლია გრენლანდიის შეძენა.
ამასობაში, დონალდ ტრამპმა ოვალურ კაბინეტში ჟურნალისტების კითხვებს უპასუხა. მისი თქმით “დანიას ვერაფერს გააკეთებს თუ რუსეთს ან ჩინეთს მოუნდება გრენლანდიის ოკუპაცია“.
“ჩვენ ყველაფერი გვაქვს ამის თავიდან ასაცილებლად“, – თქვა ტრამპმა.
-
ევროპულმა სახელმწიფოებმა მხარდაჭერა გამოუცხადეს დანიის სუვერენიტეტს გრენლანდიაზე და სასწრაფოდ დაიწყეს სამხედრო წინადადებების შემუშავება კუნძულის გარშემო ნატოს ყოფნის გასაძლიერებლად.
გრენლანდიის წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ ბოლოდროინდელი გამოკითხვის თანახმად, გრენლანდიელების მხოლოდ 6%-ს სურს კუნძულის შეერთებული შტატების შემადგენლობაში შესვლა.
2025 წლის იანვარში ჩატარებული კიდევ ერთი გამოკითხვა აჩვენებს, რომ გრენლანდიელების 85%-ს არ სურს დანიის სამეფოსგან გამოყოფა, ხოლო გამოკითხულთა 9%-ს გადაუწყვეტია.