სამშობლოს პარტიის რეაქცია „ეკუმენიზმზე“ ლოზანის ხელშეკრულების ხელმოწერის ისტორიული შენობის წინ თურქეთის პარტია “ვატანის” (“სამშობლო”) შვეიცარიის წარმომადგენლობამ პრესკონფერენცია გამართა ისტორიული ბო-რივაჟის სასახლის წინ, სადაც ლოზანის ხელშეკრულებას მოეწერა ხელი. განცხადებაში ხაზგასმულია, რომ ფანარის ბერძნულ-მართლმადიდებლურმა საპატრიარქომ „ეკუმენიზმის“ პრეტენზიით თურქეთის სუვერენიტეტი დაარღვია და ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს ოპერაციაში იყო ჩართული.
2026 წლის 12 აპრილს გამართულ ღონისძიებაზე შეკრებილებმა პროტესტი გამოხატეს ფანარის ბერძნული მართლმადიდებლური საპატრიარქოს საქმიანობის და მისი „ეკუმენიზმის“ შესახებ განცხადებების მიმართ. მათი თქმით, პატრიარქი ბართლომე არღვევს ლოზანის ხელშეკრულების დებულებებს.
აქცენტები დამოუკიდებლობაზე ისტორიული შენობის წინ
განცხადება გააკეთა პატრიოტული პარტიის შვეიცარიის წარმომადგენელმა, ჰასან ქემალიმ, რომელმაც ყურადღება გაამახვილა არჩეული ადგილმდებარეობის მნიშვნელობაზე და თქვა: „ჩვენ ლოზანაში ამ ისტორიული შენობის წინ ვდგავართ. ამ შენობას ჩვენთვის, თურქებისთვისაც, სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს. დამოუკიდებლობა, რომელიც თურქეთმა ეროვნულ ბრძოლაში მოწამეებითა და სისხლით მოიპოვა, მსოფლიოსთვის ამ შენობაში ხელმოწერილი ლოზანის ხელშეკრულებით გამოცხადდა“.
„ლოზანის ხელშეკრულება აშკარად ირღვევა“
საპატრიარქოს მიერ კანონიერი საზღვრების გადაჭარბების შესახებ ქემალიმ განაცხადა: „ჩვენ ლოზანაში იმიტომ ვართ, რომ ლოზანის ხელშეკრულება ირღვევა. თურქეთში ფანარის ბერძნული მართლმადიდებლური საპატრიარქო არ იცავს ლოზანის ხელშეკრულების დებულებებს და, შესაბამისად, არღვევს თურქეთის სუვერენიტეტს. ფანარის ბერძნული მართლმადიდებლური საპატრიარქო ფათიხის რაიონის გუბერნატორის დაქვემდებარებაში არსებული დაწესებულებაა. პატრიარქის თვითგანსაზღვრებას, როგორც ეკუმენურს, არანაირი ისტორიული ან იურიდიული საფუძველი არ გააჩნია. პატრიარქი დანაშაულს სჩადის, როდესაც ღიად უარს ამბობს ლოზანის აღიარებაზე“.
„საპატრიარქო ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს ოპერაციაში მონაწილეობს“
ქემალიმ განაცხადა, რომ ფანარის ბერძნულ მართლმადიდებლური საპატრიარქო საერთაშორისო პოლიტიკურ ოპერაციებში ინსტრუმენტად გამოიყენება. პატრიარქ ბართლომეოსის საქმიანობაზე საუბრისას, ქემალიმ განაცხადა: „მსოფლიო პატრიარქი ბართლომეოსი არა მხოლოდ თურქეთისა და რუსეთის წინააღმდეგ მოქმედებდა, არამედ მონაწილეობდა ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს ოპერაციაში, ამ ყველაფერს აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის მითითებებითა და ფულით აკეთებდა. ახლა გაცილებით ნათელია, თუ რატომ გააკეთა ეს ყველაფერი პატრიარქმა ბართლომეოსმა, რომელიც ეკუმენიზმის საფარქვეშ თურქეთის რესპუბლიკის კანონებსა და საერთაშორისო შეთანხმებებს უგულებელყოფს“.
ბართლომეს როლი რეგიონულ კონფლიქტებში
ქემალი ასევე შეეხო საპატრიარქოს რელიგიურ სეპარატისტულ საქმიანობას უკრაინასა და ბალტიისპირეთის ქვეყნებში და განაცხადა, რომ ეს სიტუაცია თურქეთ-რუსეთის ურთიერთობებს ისახავდა მიზნად. ქემალიმ განაცხადა: „ფანარის ბერძნულმა მართლმადიდებლურმა საპატრიარქომ, რომელიც ფატიჰის რაიონის გუბერნატორის იურისდიქციაშია, 2019 წელს უკრაინის საპატრიარქოს დაარსების ნებართვა გასცა რუსული ეკლესიის გასაყოფად. უკრაინის საპატრიარქოს დაარსება დასავლეთის მიერ რუსეთის წინააღმდეგ რელიგიური პროვოკაცია იყო. ბართლომეოსმა ასევე მხარი დაუჭირა ადგილობრივ ნაციონალისტებსა და ნეონაცისტებს ლიეტუვაში, ლატვიასა და ესტონეთში, რათა იქაური ეკლესიები რუსული ეკლესიისგან გამოეყოთ“.
სასწრაფო მოწოდება თურქეთის მთავრობისადმი
ჰასან ქემალიმ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მთავრობამ უნდა მიიღოს ზომები თურქეთის სუვერენული უფლებების დასაცავად. ქემალიმ თავისი განცხადება დაასრულა სიტყვებით: „თურქეთის რესპუბლიკას აღარ შეუძლია ამ საკითხზე დუმილის შენარჩუნება! ჩვენ მოვუწოდებთ თურქეთის მთავრობას, მიიღოს ზომები ფანარის ბერძნული მართლმადიდებლური საპატრიარქოს მიმართ, რომელიც არღვევს ლოზანის ხელშეკრულებას, მიზნად ისახავს ჩვენს ურთიერთობებს მეზობლებთან, მონაწილეობს ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს შეთქმულებებში და ახორციელებს კონსტიტუციისა და კანონის საწინააღმდეგო საქმიანობას!“
წყარო: Aydinlik